1․ Դո՛ւրս գրիր ածականները․

Հին, լավ օրերից մի օր, երբ ես ինը տարեկան էի և աշխարհը լի էր ամեն տեսակի հրաշալիքներով,իսկ կյանքը դեռևս հաճելի ու խորհրդավոր երազ էր, իմ զարմիկ Մուրադը, որին խելառ էին համարում բոլորը, բացի ինձանից, առավոտյան ժամը չորսին եկավ մեր բակը: Բախելով սենյակիս լուսամուտը, նա արթնացրեց ինձ։

Ջիմ անունով մի փոքրիկ տղա, բժիշկ Լուի Դևիի անդրանիկ ու միակ որդին, առաջին անգամ դպրոց գնաց: 

Դպրոցի շենքը երկուսին էլ մի տեսակ անճոռնի թվաց: Տնտեսուհին իրեն վատ զգաց, և երբ աստիճաններով վերև էին բարձրանում, հանկարծ ուզեց, որ տղան իսկապես դպրոց չգնար: Նախասրահներն ու դասասենյակները վախեցնում էին նրանց, այնտեղից ինչ-որ օտարոտի ու հոտ էր գալիս:

2․ Ընդգծված բառերն ու բառակապակցությունները փոխարինի՛ր համապատասխան ածականներով:

Օրինակ`

Երկրին մոտ տարածությունում  տիեզերանավի հանդիպեցին: — Երկրամերձ տարածությունում տիեզերանավի հանդիպեցին:

Հայոց աշխարհում` Արարատի դաշտի հարավում, մի հրաշքով լի ու ձեռքով չկերտված կոթող կա: Դա Արարատն է՝ երկինք սլացող, մեկուսի լեռների զանգված՝ կոնի նմանվող զույգ գագաթներով: Մասիսն ու Սիսը հանգած հրաբուխներ են: Մասիսի ժայռերով պատված գագաթը ծածկված է  հավերժական ձյունով:  Սիսի գագաթի  մասը նույնպես քարերով ծածկված է : Լանջերը կտրտված են  ճառագայթի ձև ունեցող ձորակներով ու հեղեղատներով: Լանջերին խոտով առատ արոտներ ու թփուտներ կան, ներքևի գոտում՝ այլևայլ թռչուններ ու կենդանիներ: Հնում լեռը հռչակված էր որպես արքաների որսատեղի:

Մասիսը զերծ չի մնացել  բնության աղետներից: Նրա հյուսիս-արևելքի լանջի խորխորատը, հայտնի «Մասյաց վիհ» անունով, որ գագաթին մոտ (մերձ) մասում ավելի քան հազար մետր խորություն ունի, առաջացել է երկրաշարժից:

հրաշքով լի – հրաշալի
ձեռքով չկերտված – անձեռակերտ
երկինք սլացող – երկնասլաց
կոնի նմանվող – կոնաձև
ժայռերով պատված – ժայռապատ
հավերժական ձյուն – հավերժաձյուն (կամ՝ մշտաձյուն)
քարերով ծածկված – քարածածկ
ճառագայթի ձև ունեցող – ճառագայթաձև
խոտով առատ – խոտառատ
արքաների որսատեղի – արքայական որսատեղի
բնության աղետներ – բնական աղետներ
գագաթին մոտ (մերձ) մասում – գագաթամերձ մասում
երկրաշարժից առաջացած – երկրաշարժային

3. Տեքստում ավելացրու՛ տրված ածականները: Տրված և ստացված տեքստերը համեմատի՛ր:

Ա. Սարսափելի, բազմաթիվ, անհրապույր, իսկական, բազմազան, սարսափազդու, փոքրիկ, սուր:

Թմբկահար ձկան արձակած սարսափազդու որոտը հավանաբար վախեցնում է նրա բազմաթիվ թշնամիներին։ Դոդոշաձուկն էլ սուր բոցմանի սուլիչի ձայն է հանում, կարծես թե իսկական զուգավորման շրջանում։

Մյուս ձկների արձակած բազմազան ձայների նշանակության մասին քիչ բան է հայտնի։ Իհարկե, կան նաև անհրապույր, փոքրիկ ձկներ, որոնք իսկապես համր են։ Նրանց լռությունը երբեմն նույնիսկ սարսափելի տպավորություն է թողնում։

Համեմատություն․ Տեքստը դարձավ ավելի պատկերավոր ու հուզական, ձայների բնույթն ավելի հստակ նկարագրվեց։

Բ. Լայն, հետաքրքիր, ծանծաղ, զանազան, հնագույն, ամենատաք, ծովային, անվնաս, գեղեցիկ, մեծ, չքնաղ:

Լամանտինը մի կենդանի է, որը հավանաբար նախատիպ է եղել լեգենդների ջրահարսերի համար: Այս կենդանու առջևի վերջավորությունները հետաճել են, իսկ մարմինը հենվում է պոչի վրա: Նա բնակվում է ծովափնյա ջրերում և սնվում է բացարձակապես բուսական սննդով: Ապրելու համար նա ընտրել է տեղը, նրան կարելի հանդիպել հասարակածի երկու կողմերում:

Լամանտինը մի ծովային կենդանի է, որը հավանաբար նախատիպ է եղել հնագույն լեգենդների գեղեցիկ ջրահարսերի համար։ Այս մեծ կենդանու առջևի վերջավորությունները հետաճել են, իսկ մարմինը հենվում է լայն պոչի վրա։ Նա բնակվում է ծանծաղ ջրերում և սնվում է բացարձակապես բուսական, անվնաս սննդով։ Ապրելու համար նա ընտրել է ամենատաք տեղերը, նրան կարելի է հանդիպել հասարակածի երկու կողմերում՝ զանազան շրջաններում։ Իր չքնաղ տեսքով լամանտինը հետաքրքիր կենդանի է։

4. Տրված տեքստում մտքին համապատասխանող ածականներ ավելացրո՛ւ: Տրված և ստացված տեքստերը համեմատի՛ր:

Մագելանի արշավախմբի մնացորդները  ճամփորդության հոգնությունը դեռ չէին թոթափել, երբ կաթոլիկ եկեղեցին նրանց կանչեց հաշիվ տալու: Բանն այն է, որ ճամփորդների օրացույցում մեկ օր պակասում էր: Իսկ դա նշանակում էր, որ եկեղեցական տոները ժամանակին չէին նշվել: Հավատի կանոններից այդպիսի շեղումն  այն ժամանակ պատժվում էր: Բայց գիտնականները շուտով գտան, թե որտեղ էր մնացել «կորած» օրը: Ճանապարհորդելով երկրագնդի շուրջը դեպի արևմուտք՝ Արևի շարժման ուղղությամբ , ծովագնացները իբրև թե մեկ օր հետ էին գնացել: Շուրջերկրյա ճանապարհորդությունը  դեպի արևելք, ընդհակառակը, նրանց օրացույցին մեկ օր կավելացներ:

Ներկայումս նման խառնաշփոթությունից խուսափելու համար Խաղաղ օվկիանոսի միջով՝ բևեռից բևեռ, մի գիծ են անցկացրել, որն անցնելիս նավերը կամ անմիջապես ընկնում են «վաղը»  կամ վերադառնում են «երեկվան»:

Մագելանի արշավախմբի հոգնած մնացորդները իրենց երկարատև ճամփորդության հոգնությունը դեռ չէին թոթափել, երբ հզոր կաթոլիկ եկեղեցին նրանց կանչեց խիստ հաշիվ տալու։ Բանն այն է, որ ճամփորդների ծովային օրացույցում մեկ օր պակասում էր։ Իսկ դա նշանակում էր, որ եկեղեցական կարևոր տոները ժամանակին չէին նշվել։ Հավատի կրոնական կանոններից այդպիսի լուրջ շեղումն այն ժամանակ խստորեն պատժվում էր։ Բայց հմուտ գիտնականները շուտով գտան, թե որտեղ էր մնացել «կորած» օրը։ Ճանապարհորդելով կլոր երկրագնդի շուրջը դեպի արևմուտք՝ Արևի բնական շարժման ուղղությամբ, քաջ ծովագնացները իբրև թե մեկ օր հետ էին գնացել։ Շուրջերկրյա համարձակ ճանապարհորդությունը դեպի արևելք, ընդհակառակը, նրանց օրացույցին մեկ օր կավելացներ։

Ներկայումս նման օրացուցային խառնաշփոթությունից խուսափելու համար Խաղաղ օվկիանոսի միջով՝ բևեռից բևեռ, մի երևակայական գիծ են անցկացրել, որն անցնելիս նավերը կամ անմիջապես ընկնում են «վաղը», կամ վերադառնում են «երեկվան»։